BARKOD
Barkod, Otomatik Veri Toplama uygulamalarında otomatik veri girişi yapılmasını sağlayan kodlanabilir bilgilerin, bilgisayar ve okuyucu cihazlar tarafından okunabilmesini sağlayan işaretlerdir.
Ticaretin ulusal ve bölgesel sınırları aşarak uluslar arası bir boyuta ulaşması, ticaret konu olan mal ve hizmet çeşitlerinin artması, söz konusu mal ve hizmetlerin gerek ulusal gerekse uluslar arası alanda ortak bir standart sistem tarafından tanımlanması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.
Bilgi Sistemlerine veri girmenin zorluklarını gidermek üzere geliştirilen barkod teknolojisi, ticari ürünlerin standart bir biçimde numaralandırılması ve etiketlenmesi amacıyla kullanılarak bugün EAN-UCC olarak adlandırılan barkod sistemi oluşturulmuştur.

Barkod numaralarının tesisi için Türkiye'deki yetkili kuruluş, EAN-UCC Sistemi’ne üye TOBB-MMNM (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği - Milli Mal Numaralama Merkezi)'dir. TOBB-MMNM tarafından verilen barkod numaraları, dünyanın her yerinde geçerli olup, uluslar arası ticarette el değiştiren ürünlerin tanımlanması ve bu ürünlerin hareketlerinin izlenmesi için evrensel bilgi tanımlama ve uygulama standartları sağlayan bir sistemdir.

Barkod Numarası Elde Etme İşlemleri
EAN-UCC Sistemi dünyada 99 ülkede küresel uygulanan barkod ve elektronik ticaret sistemi olup, firmaya ya da ülkeye yönelik olarak değiştirilemez ve uygulanamaz.
Ticari ürünlerini hem ulusal hem de uluslar arası perakende satış noktalarında satmak isteyen firmaların ilk olarak TOBB-MMNM’ne üye olarak, firmasına ait bir ön ek numarası alması gerekmektedir. Ön ek numaraları firmaların ürün çeşit sayısına göre 7-8-9 basamaklı olarak değişkenlik göstermektedir.
Perakende satış noktasında satılan Uluslar arası Ticari Ürün Numaraları 13 basamaktan oluşmakta olup, barkod sembolojisi ile basılır.
Barkod numaralarının tesis edilme işlemleri firmalar için 5 gün, şahıs firmaları için yaklaşık 10 günde tamamlanmaktadır.
 

Gerekli Bilgi ve Belgeler
Noter Onaylı Taahhütname
Faaliyet Belgesi (Oda Sicil Kayıt Sureti – Ticaret Odası/Esnaf Odası)
Bir önceki yıla ait Muhasebeci kaşeli/imzalı “Gelir Tablosu
Ticaret Sicil Gazetesi
Sisteme Giriş Ücreti
Sisteme giriş ücretleri firmanın bir önceki mali yıla ait cirosuna göre belirlenmekte olup, bu ücret başvuru aşamasında bir kez ödenir.
MMNM’ne üye olan firma, Yıllık Üyelik Ödentisini her yıl Haziran ayında MMNM’nin banka hesabına yatırır. Yıllık Üyelik Ödentisi, firmanın MMNM’ne üye olduğu yıl ödenmez. Yıllık Üyelik Ödentisinin tutarı, her yıl MMNM tarafından belirlenerek üye firmalara duyurulur.Yıllık ücreti ödemeyen firmalar MMNM tarafından yazı ile uyarılır.
 

Barkod Kullanımının Yararları
Ticari ürünlerin üreticisi, dağıtıcısı, satıcısı ve alıcısı arasında herhangi bir iş yükü yaratmaksızın bilgi paylaşımı sağlanır.
İşletme içi ve dışı bilgi akışına hız ve doğruluk kazandırılır.
Ürünlerin hareketlerine ilişkin işlemlere hız ve doğruluk kazandırılır, çalışma verimliliği artar.
İşletmede etkin ve yüksek nitelikli bir çalışma ortamı yaratılır.
Ürünlerin hareketleri ve müşteri davranışlarına ilişkin doğru veriler elde edilir.

Üreticilere Sağladığı Yararlar
Ürünlerin giriş-çıkış ve üretim haraketleri ile stokların durumları kolayca anında izlenir.
Üretim ve ambarda gerçekleştirilen işlemler anında izlenir, denetim kolaylaşır.
Üretim ve kalite kontrol aşamaları kolayca izlenir.
Ürün sevkiyatları doğru ve zamanında yapılır.
İşletmede işgücü ve yerden tasarruf edilerek maliyet azaltılır.
İşletmede çalışma verimliliği artar.
Üretimin denetlenmesi sonucunda ürünlerin niletiği yükseltilir.
Üretimde ISO standartlarının gerektirdiği izlenebilirlik sağlanır.

Dağıtıcılara ve Toptan Satıcılara Sağladığı Yararlar
Ürünlerin haraketleri ve stokları kolayca ve anında izlenir.
Ürünlerin depo içerisindeki hareketlerinin kolayca denetlenmesi ve depo yönetimi kolaylaşır.
Envanter sayımı hızlı ve doğru yapılır.
Alım ve satım işlemleri doğruluk ve hız kazanır.
İşletmede işgücü ve yerden tasarruf edilerek maliyetler azaltılır.
İşletmede çalışma verimliliği artar.
Perakende Satıcılara Sağladığı Yararlar
Ürünlerin hareketleri ve stokları kolayca ve anında izlenir.
Ürünlerin depo ve mağaza içerisindeki haraketlerinin kolayca denetlenmesi ile depo ve mağaza reyon yönetimi kolaylaşır.
Envanter sayımı hızlı ve doğru yapılır.
Satış noktasındaki (kasa) işlemlere hız kazandırılır, müşterilerin bekleme süreleri kısalır.
Satış noktasındaki (kasa) işlemlerde yanlışlıklar önlenerek müşterinin güveni kazanılır.
Satış noktasındaki (kasa) gelirler anında izlenir, kasa kapatma işlemleri kolaylaşır.

Ürün satış istatistikleri gerçek verilerle elde edilir.
Tüketicinin alışveriş alışkanlıklarına ilişkin veriler kolayca derlenir.
Satış sonrası hizmetlerin kalitesi yükselir.

Alıcılara Sağladığı Yararlar
Ürünlerin işletmeye geliş verileri zamanında ve doğru biçimde elde edilir.
Depo yönetimi kolaylaşır.
Mal kabulü işlemlerine hız ve doğruluk kazandırılır.

Üyeliğin İptali
Aşağıda sıralanan kural ve koşullara uymayan firmaların MMNM üyeliği ve EAN-UCC firma numarası iptal edilir ve firma sistemden çıkarılır. MMNM üyeliğinden çıkarılan firmalar, firma numarasını ve barkodunu kullamazlar.
EAN-UCC Sistemi standartları ve bu standartları kuralları,
TOBB-MMNM Görev ve Çalışma Esasları Talimatında belirtilen Üye Firma Yükümlülükleri,
MMNM’ne verilen Noter Onaylı Taahhütnamede belirtilen kurallar,
MMNM tarafıdan iki kez uyarılmasına karşın Yıllık Üyelik Ödentisinin ödenmemesi.
Üyelikten çıkarılan firmadan, ödenmeyen ve son döneme ait Yıllık Üyelik Ödentilerinin tamamı tahsil edilir.

MMNM’ne kimler üye olabilir?
Ürünlerinde EAN-UCC barkodu kullanmak isteyen üretici, ithalatçı, ihracatçı, dağıtı firmalar MMNM’ne üye olabilir. Üyelik için en önemli koşul firmanın Ticaret ve/veya Sanayi Odasına veya Esnaf Odasına kayıtlı olması gerekir.
EAN.UCC Firma Numarasını ürünün üreticisi mi dağıtıcısı mı almalıdır?
EAN.UCC Firma Numarasını ürünün üreticisi veya dağıtıcısı alabilir. EAN.UCC Firma Numarasının hangi firmaya ait olduğu önemli değildir; ancak firma numarasının üreticiye ait olması tercih edilir.
Üyelik başvurusu ürün bazında mı yapılır?
Hayır. Başvurular firma bazında yapılır. Üyeliğe kabul edilen firmaya verilen EAN.UCC
Firma Numarası ile üye firma 1.000, 10.000 veya 100.000 çeşit ürününü barkodlayabilir.
EAN-UCC Firma Numarası aldıktan sonra ne yapmalıyım?
Türkiye'den ürün çeşidi sayısına bağlı olarak EAN-UCC Firma Numarası alındığında, her bir çeşit ürüne aşağıdaki tabloda gösterildiği biçimde ürün numarası verilmelidir. Ürün numaraları hiçbir şekilde stok kodlaması amacıyla kullanılmamalıdır.

EAN.UCC Firma Numarası

Ürün numarasının verilmesi işleminden sonra verilen tanımlama numaralarının, ürün paketinin üzerinde, barkod ile simgelenmesi gerekmektedir. Eğer bir ürünün barkodu çok sayıda basılacak ise en ucuz ve en kolay yöntem barkod master filmi edinmektir.
 

Barkod ambalaj üzerinde nereye konulmalıdır?
Barkod sembollerin ambalaj üzerindeki yeri, kullanılacak barkod standartına, sembollerin tekliği kuralına, belirsiz yüzeyle sembol yerleştirme kuralına, sembol ve barkod okuyucu arasındaki mesafeye, baskı çeşitlerine ve sembolün basılacağı yüzeye bağlı olarak tepsit edilmelidir.
EAN.UCC firma numaramı başka bir firmaya devredebilir miyim?
HAYIR. MMNM tarafından bir firmaya tahsis edilen EAN.UCC Firma Numarası başka bir firmaya devir edilemez, kullandırılamaz ve kullanım hakkı verilemez.
Ürün kotamı doldurduktan sonra piyasa çıkacak yeni ürünümü nasıl numaralandırabilirim ve barkodlayabilirim?
Ürün kotanız tükenmiş ise MMNM’den yeni bir EAN.UCC Firma Numarası alınabilir.

Yıllık aidatımı nasıl ödeyeceğim?
MMNM’ne üye olan firmalar yıllık aidatlarını her yıl Haziran ayı içinde MMNM’nin banka hesabına öderler. Yıllık aidat, firmanın üye olduğu yıl ödenmez. Yıllık aidat tutarı her yıl MMNM tarafından belirlenerek üye firmalara yazı ile duyurulur. Yıllık aidat duyurularının sağlıklı olarak üye firmalara duyurulabilmesi için üye firmaların güncel adreslerini MMNM’ne bildirmeleri gerekmektedir.
Piyasadan çekilen bir ürünün numarasını yeni bir ürüne verebilir miyim?
Bir ürünün piyasadan çekilmesine karar verildiğinde, bu ürünün numarası 4 yıl (48 ay) boyunca başka bir ürün için kullanılamaz. Bu süre tamamlandıktan sonra aynı numara başka bir ticari ürün için kullanılabilir. Numaranın kullanılamayacağı 4 yıllık süre, ürünün dağıtım kanalına sunulduğu son tarihten başlayarak hesaplanır. Tekstil ürünlerinde ise bir ürüne verilen numara 30 ay sonra yeniden kullanılabilir.